Op 28 december 2024 overleed Gertjan van Zessen.
Dit bericht raakte ons diep.
Gertjan van Zessen (1963-2024) seksuoloog en psycholoog promoveerde op seksverslaving. Hij is de ontwikkelaar en opleider van de methodiek ‘Het Vat van Zelfwaardering’
Centraal stond bij hem o.a. de vraag: “Waarom de een wel en de ander niet seksverslaafd wordt?”
Seksverslaving
Seksverslaving is in zijn visie geen letterlijke verslaving aan seks maar in de kern een onvermogen om met negatieve emoties om te gaan. Seksverslaving, ontdekte hij, gaat veelal gepaard met een laag zelfbeeld.
Seks kan troost bieden om de zinnen te verzetten. Een voorbeeld is het veelvuldig heimelijk kijken naar porno op het internet. Deze zeer laagdrempelige manier van troost zoeken vindt doorgaans plaats onder het eigen vertrouwde dak. Ons huis is de plek waar we ons veilig dienen te wanen. Als de verslaving aan het licht is gekomen kan deze vertrouwde omgeving, door de partner, besmet voelen. Veelal is bij de seksverslaafde niet eens sprake van opwinding maar is deze somber of verveeld. Om van deze gevoelens te worden verlost wordt porno ingezet.
Schaamte
Vervolgens treedt er schaamte op en leidt dit tot nog meer pornogebruik enz. Gertjan van Zessen ontwikkelde de methodiek van ‘Het Vat van Zelfwaardering’. Hoe voller je vat des te minder is de kans dat opkomende onlustgevoelens verdoofd worden door te masturberen voor je computerscherm. Als gevolg van de ontdekking door de partner kan de relatie danig onder druk komen te staan. De pijn zit grotendeels in het besef lang bedrogen of voorgelogen te zijn. Alle belangrijke gebeurtenissen zoals kerst, vakanties, worden opnieuw tegen het licht gehouden en in verband gebracht met het bedrog. Ze zijn als het ware besmeurd geraakt. De motivatie van de seksverslaving is wellicht in de kern niet seksueel van aard maar zal dientengevolge door de partner wel zo worden beleefd. Vragen als: “was ik niet meer aantrekkelijk voor je?” Of “ik dacht dat je minder behoefte had aan seks, dacht je dan nooit aan mij?” worden gesteld.
De visie van Gertjan van Zessen
Leoniek van der Maarel en ik, de ontwikkelaars van de SCHIPaanpak, zijn Gertjan veel dank verschuldigd. Zonder zijn visie en methodiek om seksverslaving te behandelen hadden wij onze SCHIPaanpak nooit op deze wijze kunnen ontwikkelen.
Een paar maanden voor zijn overlijden heb ik hem hiervoor een bedankmail gestuurd. Ik ben hem zeer dankbaar dat hij mij per omgaande een mail terugstuurde.
Beschadigd vertrouwen
Praktijkondervindelijk ontdekten wij in 2015 dat aan de basis van al die akelige vechtscheidingen het beschadigde vertrouwen ligt. Partners kunnen, tijdens hun relatie, op verschillende terreinen elkaar ontrouw zijn. Te denken valt hierbij aan emotionele ontrouw; het niet beschikbaar zijn voor je partner als hij/zij een beroep op je doet. Ofwel wanneer alle tijd wordt gestoken in hobby’s of werk. Deze vormen van ontrouw worden doorgaans door de mantel der liefde bedekt. Als er echter sprake is van seksuele ontrouw gaat er een andere dynamiek in werking. De impact daarvan reikt veel verder dan slechts de seks op zich. Het idee dat je bent buitengesloten, er kennelijk niet meer toe deed, dat je partner een geheim had voor jou terwijl jij je veilig voelde bij hem raakt aan in de kern. De impact hiervan is dermate groot dat soms jaren na dato de naschokken nog voelbaar kunnen zijn.
Ontrouw als opmaat voor een vechtscheiding
Gelukkig leidt niet alle seksuele ontrouw tot een scheiding. Als dat echter wel plaatsvindt blijkt het geschonden vertrouwen van grote invloed op het scheidingsproces en de relatie tussen de ex-partners.
Wij concludeerden dat hier veelal de basis wordt gelegd voor menige vechtscheiding. Want waarom zou je je partner die je wellicht jarenlang heeft bedrogen opeens wel vertrouwen als ex-partner? De aangebracht kwetsuur grijpt zo diep in dat deze lange tijd kan doorwerken. We spreken hier daarom van ’een aangedaan verlies’. Een aangedaan verlies is een verlies waarvoor je de ander, terecht of onterecht, aansprakelijk kunt stellen. Achter ieder aangedaan verlies ligt het conflict in feite al om de hoek te wachten. Alle aandacht gaat vervolgens uit naar het conflict terwijl de pijn van het verlies hierdoor wordt gemaskeerd.
Er is geen slachtoffer er is geen dader
Overigens spreken wij in de SCHIPaanpak nooit in termen van dader en slachtoffer. Vele malen interessanter en effectiever is het om te onderzoeken hoe deze situatie heeft kunnen ontstaan. Wij zeggen altijd ‘alles wat je begrijpt, daar kun je mee verder’. Als beiden in staat zijn het achterste van hun tong aan elkaar te laten zien, er sprake is van erkenning en verantwoordelijk kunnen nemen voor ieders aandeel in het herstel, kan er gewerkt worden aan een hernieuwd vertrouwen. Dit geldt overigens zowel voor partners die een doorstart weten te maken als ook voor partners die besluiten om uit elkaar te gaan.
Uiteindelijk zullen de laatsten daarna moeten samenwerken als ‘partners in ouderschap’. Zoals voor iedere vorm van samenwerken lukt dit alleen op basis van wederzijds vertrouwen.
Dank
Dank Gertjan, voor alles wat je hebt bijgedragen om seksverslaving in een werkbaar kader te zetten. Jouw prachtige methodiek van ‘Het Vat van Zelfwaardering’ , jouw betrokkenheid bij jouw cliënten en collega’s, passie voor je vak, en om wie je was zijn van eeuwigheidswaarde.