Schaamte

Schaamte is wellicht de meest complexe emotie die er bestaat. Schaamte gedijt het beste in de duistere spelonken van ons zijn, ons wezen. Schaamte kan zich op een subtiele wijze manifesteren waardoor het zelfs niet door de eigenaar van de desbetreffende schaamte als zodanig wordt herkend. Schaamte wordt verpakt in teksten als: “daar praat ik liever niet over” of door geluidloos uit te tunen tijdens een ongemakkelijk contact. Het wordt ons letterlijk te heet onder de voeten waardoor we het liefst zouden verdwijnen in een donker gat.

Niet voldoen aan de norm

Schaamte raakt aan de angst om niet te voldoen aan een sociale norm, te licht te worden bevonden. Ik adviseer iedereen om eens contact te maken met de eigen schaamte om daar vervolgens over in gesprek te gaan met partner en vrienden.

Door contact te maken met mijn eigen schaamte denk ik beter in staat te zijn de schaamte bij mijn cliënten te herkennen en te benoemen. Ik ben een zogenaamde ‘tweede kans onderwijsgenieter’, dat wil zeggen dat ik pas na mijn dertigste mijn onderwijsachterstand heb weten in te lopen. Daarna ben ik ruim dertig jaar werkzaam geweest als Hogeschool docent. Hoewel ik dat best ‘aardig’ heb gedaan was ik desondanks al die dertig jaren behept met een terugkerende droom: tijdens het geven van een hoorcollege stapt midden in mijn betoog de directeur het auditorium binnen en sommeert mij, wegens incompetentie, onmiddellijk de zaal te verlaten: “Eruit Rodenburg” schreeuwt hij. Dit fenomeen noemen we in de psychologie het Imposter syndrome ofwel het oplichterssyndroom. De angst om ontmaskerd te worden heeft mij jarenlang onnodig gekweld.

Schaamtegevoelens hebben echter ook een belangrijke functie. Het behoedt ons voor ‘slecht’ gedrag en motiveert ons een goed mens te zijn. Maar van een teveel aan schaamte kunnen we zelfs depressief worden.

Aandacht voor schaamte

Tijdens de SCHIPaanpak besteden we de nodige aandacht aan schaamtevolle gedachten en gevoelens die beide partners over en weer naar elkaar hebben ontwikkeld. Door die schaamtevolle gedachten/gevoelens naar elkaar uit te spreken kunnen ze vervliegen. De emotionele pijpleidingen worden als het ware doorgeblazen, waardoor er opeens ruimte komt voor andere lastige zaken die nog besproken moeten worden. We benadrukken hierbij veelvuldig dat deze schaamtevolle gedachten en gevoelens slechts gedachten waren. Het gaat hierbij niet om de inhoud maar om de machteloosheid weer te geven waarin ze zich bevinden. Kennen we allemaal niet de hoop dat ‘iemand’ ingrijpt in situaties waarin we zelf de regie kwijt zijn en niet weten hoe het in hemelsnaam ooit weer goed moet komen?

Helaas komt de oplossing zelden van buitenaf en zullen we zelf aan de bak moeten. Vanuit de angst niet goed te zijn en af te wijken van de gevestigde norm wordt veel onnodig vermeden. In de behandelkamer tijdens de SCHIPaanpak vindt vaak het gesprek plaats dat al veel eerder tussen de (ex)partners had moeten gebeuren. 

Schaamte is in feite een emotionele dissonantie tussen degene die je bent en die je graag zou willen zijn.

Zelfonthulling genereert zelfonthulling

Zelfonthulling van de een kan zelfonthulling bij de ander genereren. En dan blijkt het in de praktijk van alledag veelal minder moeilijk te zijn dan voorheen gedacht werd. Een belangrijke conditie om in het bijzijn van de (ex)partner het risico tot zelfonthulling te nemen is wel een veilige context. Bij partners wiens relatie zich ‘in slecht weer’ bevindt of (ex)partners in een akelige scheiding is die veiligheid er al lang niet meer. Tijdens de SCHIPaanpak kan dit alsnog plaatsvinden, waardoor de verloren connectie tussen beiden hersteld kan worden.

Informatie: www.schipaanpak.com

Winkelwagen

 

Op verschillende momenten organiseren wij een SCHIP-webinar.