Destructief recht

Briesend van woede zit Klaas tegenover me. Zijn ex-partner Lea zie ik ineenkrimpen bij zoveel geuite boosheid bij haar ex-partner. Klaas gaat helemaal los en kan niet meer stoppen met zijn tirade naar Lea. Er lijkt geen einde te komen aan zijn verzamelde munitie richting zijn ex-partner: Lea had niet het recht hem te verlaten, Lea is de oorzaak van hun relatiebreuk, Lea had niet achter zijn rug een relatie met zijn beste vriend moeten beginnen, Lea enz. Alles maar dan ook alles heeft hij tijdens zijn relatie voor haar gedaan.

Klaas vindt zichzelf het slachtoffer van een ‘aangedaan verlies’. Een aangedaan verlies is een verlies waarvoor je een ander aansprakelijk kunt stellen; de arts die een verkeerde diagnose stelt, de werkgever die jou ontslaat i.p.v. jouw niet functionerende collega enz. Kortom geen verlies dat ontstaan is wegens de bepaling van het lot, maar waarvoor je met de vinger naar de ander kunt wijzen. Of dit nu terecht is of niet, is hierbij niet relevant. Er is sprake van een beleefde ‘dader’ van jouw ongeluk.

Achter ieder ‘aangedaan verlies’ ligt het conflict achter de deur te wachten. Het conflict manifesteert zich door middel van verwijten, boosheid, nare acties naar de vermeende dader en het ‘slachtoffer’ eigent zich het recht toe om de dader stevig aan te pakken.  ‘Oog om oog, tand om tand’.  Klaas vindt dat hij recht heeft op een trouwe partner die hem niet, na alles wat hij voor haar heeft gedaan, in de steek laat. We noemen dit ‘Destructief recht’.

Desbetreffend  begrip komt voort uit de contextuele benadering en kan worden uitgelegd als een gevolg van een onbalans in het geven en nemen, waardoor iemand zich gerechtigd voelt om wraak te nemen op de partner die hem iets heeft aangedaan. Zie het als een onbetaalde rekening die gedurende het proces van de scheiding en de periode daarvoor steeds hoger oploopt. Klaas is zich niet bewust dat hij, door zijn legitimatie van zijn destructief recht, niet alleen Lia maar ook zichzelf beschadigt. Hoe kunnen Klaas en Lia nu uit deze akelige wurggreep ontsnappen?

Uit onderzoek van Esther Kluwer, bijzonder hoogleraar duurzame relaties aan de Radboud Universiteit van Nijmegen, blijkt dat begrip en acceptatie van de scheiding leidt tot vergeving met als gevolg minder conflicten, minder vijandige gevoelens t.a.v. de ex en minder het gevoel ‘recht te hebben op’. Dit leidt tenslotte tot constructief ouderschap of, zoals dit in de SCHIPaanpak wordt geformuleerd tot ‘partners in ouderschap’.

De vraag die zich hierbij onmiddellijk opdringt is: ”En hoe komen ex-partners tot acceptatie en vergeving”?

Wanneer relaties stuk lopen hebben beide partners daar doorgaans een eigen individuele verantwoordelijkheid in. Het is te makkelijk om simpelweg te denken in termen van dader en slachtoffer. Lea is Klaas weliswaar seksueel ontrouw geweest maar Klaas was, blijkt tijdens de sessies, niet altijd emotioneel beschikbaar voor haar. Er was dus sprake van seksuele en emotionele ontrouw.

Beiden zijn ze gebaat bij het geven van erkenning voor datgene wat ze elkaar, nooit gewild maar toch, hebben ‘aangedaan’. Dit is geen sinecure. Het vergt een diep ‘naar binnen durven kijken’ en aan te komen bij de veelal minder fraaie kanten van jezelf.

Lea en Klaas blijken uiteindelijk beiden in staat dit aan te gaan en elkaar die erkenning te geven. Hierdoor treedt verzachting op en ontstaat er ruimte om samen te rouwen over de voorbije relatie. Hoewel dit niet betekent dat Klaas  daarna nooit meer boos zal zijn maar wel dat hij zich minder het recht toe-eigent deze eindeloos te willen ventileren.

ç

Winkelwagen

 

Op verschillende momenten organiseren wij een SCHIP-webinar.