Vertrouwen is de basis van iedere gezonde relatie

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard

‘Vertrouwen komt te voet en gaat te paard,’ is een uitdrukking met een groot waarheidsgehalte. Daarmee is in feite alles gezegd. Wat zich voor het geschonden vertrouwen heeft voorgedaan, al die waardevolle momenten toen er nog sprake was van openheid en intimiteit, kunnen in een klap teniet worden gedaan. Ze verdwijnen door het afvoerputje alsof het nooit heeft bestaan.

Vertrouwen is de basis, het vertrekpunt, van iedere relatie. In arbeidssituaties kun je onmogelijk samen een klus tot een goed resultaat brengen als er sprake is van wantrouwen, vriendschappen lopen mis als het vertrouwen in elkaar ontbreekt en liefdesrelaties raken onthecht als het vertrouwen is geschonden. Wanneer we het begrip vertrouwen eens nader onder de loep nemen komen we tot de volgende omschrijvingen: geloven in betrouwbaarheid van een persoon, het nakomen van beloften en afspraken, openheid, respect en eerlijkheid. Dit zijn de meest in het oog springende gedragingen die horen bij vertrouwen ofwel betrouwbaarheid.

Vertrouwen biedt zekerheid en voorspelbaarheid maar, en daar zit de adder onder het groene gras, nooit een volledige garantie.

Het belang van vertrouwen

Onlangs stelde ik aan mensen in mijn omgeving de vraag: “Hoe belangrijk vind jij dat er sprake is van vertrouwen tussen jou en je vriend(en)”? De uitkomst is natuurlijk ‘een open deur’ aangezien er niemand was die hier geen belang aan hechtte. De waarde en relevantie van vertrouwen zal niemand betwisten, daar zullen we geen gesteggel over krijgen. Het probleem zit ‘m echter in de uitvoering van deze waarde, ofwel het gedrag dat daar logischerwijze uit voortvloeit. Daar gaat nog wel een iets mis met alle nare gevolgen van dien.

Voor mij zitten Koen (45) en Sien. (42).  Sinds een halfjaar zijn ze gescheiden. Ze zijn vast van plan om dit proces zo goed mogelijk voor zichzelf en hun drie kinderen te doorlopen. Sien is verliefd geworden op buurman Frans (47) en woont inmiddels samen in zijn huis. Sien en Frans hebben hun affaire ruim een jaar verborgen gehouden voor hun wederzijdse partners. Daar zit bij Koen de ergste pijn. Hij kan er maar niet over uit dat Sien zijn vertrouwen zo harteloos en zonder enig respect voor hem, heeft geschonden. Het verweer van Sien daarentegen is dat zij juist uit respect voor hem eerst zelf wilde uitzoeken wat Frans voor haar betekende. Ze wilde voorkomen dat ze onnodig en voortijdig een bom zou leggen onder haar gezin. Beiden onderschrijven dat binnen relaties vertrouwen de basis is.

Beiden hechten waarde aan het begrip vertrouwen maar in de uitvoering daarvan ging het helaas mis.

Herstel van het geschonden vertrouwen

We zitten in fase 5 van de SCHIPaanpak. Dit is de fase waar alles gericht is op het herstel van het geschonden vertrouwen, zodat ze samen verder kunnen als ‘partners in ouderschap’.  De opdracht die beiden hebben voorbereid voor deze sessie is o.a. de vraag: “Wat kan jij doen om ervoor te zorgen dat de ander jou weer kan vertrouwen?”. Vanuit een lineaire perceptie kan degene die zich definieert als ‘de bedrogene’ comfortabel achteroverleunen. Hij of zij kan namelijk vinden dat hem/haar geen enkele blaam treft.  Het kan een gevoel van macht geven. De bedrogene kan zich zelfs het recht toe eigenen te bepalen wanneer en hoe dat de ander voldoende bewezen heeft het vertrouwen te hebben ‘terugverdiend’. De ‘bedrieger’ zit in een minder riante positie, hij/zij is afhankelijk van de welwillendheid van de partner. In het ergste geval zouden deze twee (ex)partners elkaar zelfs levenslang in de wurggreep kunnen houden.  

Hier zijn beiden natuurlijk niet bij gebaat. De SCHIPaanpak heeft een andere insteek waardoor de ex-partnerrelatie de kans krijgt vlot te worden getrokken.

Beide partners zijn verantwoordelijk voor het slagen van de relatie

In de SCHIPaanpak vertrekken we vanuit de visie dat beide partners verantwoordelijk zijn voor het wel dan niet slagen van hun relatie. Concreet betekent dit dat de ex-partners bij zichzelf te rade gaan wat zij kunnen bijdragen aan het herstel van het geschonden vertrouwen. Het geschonden vertrouwen hoeft overigens niet altijd betrekking te hebben op seksuele ontrouw maar behelst het hele scala van ontrouw.

Wat te denken van emotionele ontrouw door niet beschikbaar te zijn als je partner jou nodig heeft? Andere voorbeelden van emotionele ontrouw zijn bijvoorbeeld vermijdend gedrag of slordig omgaan met de partner.

Wat is nu de eerste stap die beide ex-partners moeten zetten om het beschadigde vertrouwen te herstellen?

Inzicht in eigen handelen

Om te beginnen is het verkrijgen van inzicht in het eigen handelen, gedurende de relatie en tijdens het proces van de scheiding, hierbij noodzakelijk. Prangende vragen zijn: wat heb ik laten liggen, waar was ik niet respectvol, wat had ik anders kunnen doen.? Daarnaast is het van belang de ander te willen begrijpen, wat maakte dat hij deed wat hij deed, zich gedroeg zoals hij zich gedroeg enz.?

Sien bleek gelukkig in staat te zijn om contact te maken met een diepere laag in zichzelf waarbij ze aankwam bij haar schaamte. Ze was iemand geworden die ze nooit had gedacht te kunnen zijn. De schaamte weerhield haar open naar Koen te kunnen zijn.

Koen, op zijn beurt, ontdekte dat hij al geruime tijd ‘de afslag’ had genomen door Sien onderaan zijn prioriteitenlijst te zetten. Het was pijnlijk te constateren dat het geschonden vertrouwen binnen hun relatie had geleid tot de scheiding. Het leed was helaas al geschied. Als ‘partners in ouderschap’ is het echter van essentieel belang dat ze elkaar wel weer gaan vertrouwen.

Sien en Koen beloofden om in de toekomst geen wezenlijke dingen voor elkaar  meer te verbergen en er alles aan te doen om open en respectvol met elkaar om te gaan.

Voor hun drie kinderen is dit het mooiste cadeau dat ze, na deze pijnlijke scheiding, van hun ouders kunnen krijgen.

Want,  het komt pas echt goed met de kinderen als hun ouders, na de scheiding, in staat zijn om ‘partners in ouderschap’ te kunnen zijn.

Het galopperende paard kan zich omdraaien en op een rustig tempo terugkeren naar de stal.

Winkelwagen

 

Op verschillende momenten organiseren wij een SCHIP-webinar.