“Ik heb het gevoel dat mijn hele leven tussen mijn vingers wegglipt. Dat ik er niet meer toe doe of nog erger dat niets er meer toe doet”.
Ik zie de wanhoop op haar gezicht en voel intens met haar mee. Jaap, de ex-partner van Laura kijkt van zich af en lijkt haar blik te vermijden.
Regieverlies bij crises
In tijden van serieuze conflicten en ingrijpende verliezen is er veelal sprake van regieverlies. Regie wordt op negatieve wijze beïnvloed door intense emoties. Het voeren van regie over je eigen leven is een van de basale behoeftes van de mens. Dat we autonoom kunnen bepalen hoe we ons leven organiseren, richting kunnen geven aan ons doen en laten is van groot belang. De chaos die ontstaat als er geen sprake meer is van regie laat zich zien in de getoonde wanhoop. In dergelijke situaties werkt het gezonde verstand niet altijd goed. Typerend voor regie verlies is dat men denkt ‘gek’ te worden van verdriet, onmacht en radeloosheid. Het is alsof je door het ijs zakt en steeds als je denkt aan de kant te kunnen kruipen er weer een stuk ijs afbreekt.
Zo voelt Laura zich op dit moment. Nog geen half jaar geleden functioneerde ze op topniveau binnen haar organisatie. Ze was succesvol en werd op handen gedragen door haar medewerkers. Kenmerkend aan Laura zijn haar goed ontwikkelde voelsprieten voor de noden en behoeftes van anderen. Juist aan die competenties wordt, op dit moment, door haarzelf ernstig getwijfeld.
De donderslag bij heldere hemel
Laura heeft de breuk met Jaap niet zien aankomen. Jaap daarentegen zegt dat hij herhaaldelijk heeft geventileerd dat ze moesten praten. Laura heeft echter nooit de link gelegd met hun relatie maar was in de veronderstelling dat Jaap doelde op de op handen zijnde uitbreiding van Jaaps’ onderneming. Keer op keer vraagt ze hem welke signalen ze heeft gemist, hoe dan, wanneer dan?
Laura haalt haar telefoon erbij en laat mij liefdevolle foto’s zien van vakanties, uitstapjes en familiebijeenkomsten. Ik zie een lachende Jaap en Laura kijkend in de camera. Niets wijst inderdaad op een naderend onheil. Hoe wrang om te moeten constateren dat Jaap inmiddels samenwoont met zijn nieuwe vriendin en er geen weg meer terug is.
Rouwen en hechten
Voor Laura is het proces van afscheid nemen nog maar net begonnen terwijl Jaap zich alweer is gaan hechten. Het is overigens een grote misvatting dat degene die een nieuwe liefde heeft, niet zou rouwen. Verliefdheid en rouw gaan, gek genoeg wellicht, heel goed hand in hand. Er is wel een verschil in de beleefde positie ofwel het hebben van een nieuwe relatie ten opzichte van de ‘verlatende’ biedt een niet te onderschatten verschil in toekomstperspectief.
Jaap is zich hiervan terdege bewust. We zitten pas in de eerste sessie van fase 1, dit is de fase waarin we terugblikken op de start van de relatie en het moment waarop deze begon te schuiven. Het zogenaamde schuifmoment is doorgaans voor beiden verschillend. Pas in fase 3, Helpend Horen, zijn de (ex)partners eraan toe om elkaar de erkenning te geven en daar waar mogelijk te vergeven. Jaap heeft echter al een voorspong genomen door nu al aan Laura te vragen hem te vergeven.
Laura reageert afwijzend. Het is duidelijk dat ze nog niet toe is om deze vergeving tot zich te nemen.
Jaap verwijt Laura zijn pogingen om in gesprek te raken niet te hebben opgepakt en Laura verwijt Jaap daarentegen hier niet expliciet in te zijn geweest.
Hoe eenvoudig zou het zijn om een van de twee als ‘schuldige’ voor de breuk te kunnen aanwijzen.
Beiden verantwoordelijk voor de relatie
Samen zijn ze echter verantwoordelijk voor hun relatie. Het is ook lastig om ‘in de waan van de dag’, het opvoeden van de kinderen, het reilen en zeilen van een huishouding, sociale contacten, werk enz., altijd alert te kunnen zijn voor mogelijke signalen van de partner. Overal is wel eens wat en niet alles hoeft toch tot op het bot te worden besproken? Mag een mens ook nog vertrouwen hebben dat de partner niet bij het minste geringste zuchtje tegenwind ons ‘inruilt’ voor een ander? Tegen deze overtuiging is feitelijk niet zoveel in te brengen.
Ik blijf het echter keer op keer zo pijnlijk vinden als dat wat al vele malen eerder gezegd, gevraagd, besproken had moeten worden pas plaatsvindt in mijn behandelkamer.
Hoe pak je regie terug
Blijft de prangende vraag hoe Laura de regie kan terugpakken en weer kan vertrouwen op haar eigen mogelijkheden sturing te geven aan haar leven.
Allereerst is het van belang dat ze gaat begrijpen wat heeft geleid tot dit verlies. Een reconstructie van het verloop van hun relatie kan inzicht genereren. Dat vereist een grote mate van reflectie en motivatie om daarnaar te durven kijken. Niemand zal beweren dat dit een eenvoudige opdracht is. Maar wanneer dit haar lukt zal dat haar zelfvertrouwen sterken en krijgt ze de regie weer terug.
Hetzelfde geldt voor Jaap. Hoewel bij hem op het eerste gezicht niet direct sprake lijkt te zijn van verlies van regie, is ook zijn leven in hevige turbulentie verzeild geraakt.
Daar hebben ze elkaar de komende tijd hard bij nodig. De SCHIPaanpak gaat hun hier zeker bij helpen.