Ze schreeuwt het uit van blinde woede: “Je had het me moeten vertellen dat je verliefd was geworden. Hoezo je wilde me niet kwetsen, hoezo in vredesnaam. Ik heb geen schijn van kans gehad om aan onze relatie te werken, een slappe zak ben je, een ongelooflijke eikel dat je al die tijd je mond hebt gehouden. Hoe kreeg je het voor elkaar om zo te liegen tegen mij. Tweeëntwintig jaar huwelijk na alles wat we samen hebben meegemaakt naar de verdoemenis. Ik kan je meewarige schijnheilige blik niet meer verdragen. Ik ga weg hier”.
Ze staat op en neemt in haar loop naar de deur bijna het glazen bijzettafeltje mee. Met een verslagen blik volgt hij haar.
Helpt het om weg te gaan
Ik doe een, op het eerste gezicht, vruchteloze poging haar te bewegen niet te vertrekken: “Zou het je helpen om weg te gaan?”
In eerste instantie lijkt mijn vraag geen enkel effect te hebben. Maar dan blijft ze stil staan en kijkt uit het raam naar buiten. Een paar luttele seconden ontstaat er een tableau vivant, een stilstaande scene waarin alles blijft zoals het is.
Opeens hoor ik haar zeggen; ”Ik zie een ooievaar!”
Ze draait zich om en kijkt mij aan. Ik herhaal: “Je ziet een ooievaar!!!”
Haar blik lijkt even op te lichten. Alsof ze zojuist naar een andere tv-zender heeft gezapt.
In dat uiterst korte moment begrijpen we beiden de betekenis van hetgeen zich voltrok. Midden in de chaos van het verlies, dwars door de wanhoop heen zag ze een ooievaar. Dat ze ondanks alle ellende oog kon hebben voor iets moois, iets positiefs was hoopvol. Een klein stukje blauw aan de donkere hemel bood, ook al was het maar een kort moment, perspectief. Noem het herstel.
Verder met de sessie
Of haar ex-man de betekenis van dit alles begreep betwijfel ik. Ze ging weer terug naar haar stoel nam een slok water.
Het was duidelijk dat we verder konden met deze sessie. Ze was in staat om woorden te geven aan haar emotionele uitbarsting. Want ‘je kunt pas vertrekken als je eerst bent aangekomen’. Ze was zojuist aangekomen.
Wat haar het meest had geraakt was dat ze zich buitengesloten heeft gevoeld. Haar ex-man had de afslag genomen en zij was daar onwetend van. Daardoor heeft ze geen eerlijke kans gekregen om samen met hem te onderzoeken wat er in de loop der jaren was ontspoord.
En zolang hij maar bleef herhalen dat hij haar niet wilde kwetsen door het niet met haar te delen kon ze niet verder.
Daar moest het overgaan in deze sessie. Die erkenning zou de basis kunnen zijn om toe te komen aan hetgeen zij wellicht hadden laten liggen.
Duale procesmodel
De bewustwording van de aanblik van de ooievaar bracht haar terug in de realiteit. Het was een eerste aanzet om te komen tot herstel. Het duale procesmodel, wetenschappelijk onderzocht en beproefd door de Universiteit van Utrecht zegt hierover: Rouwverwerking is een volstrekt individueel proces. Voor de wijze waarop men rouwt zijn geen regels. Wel blijkt dat mensen die zich bewegen tussen enerzijds bezig te zijn met hun verlies (verlies georiënteerd) en anderzijds zich te verbinden met de buitenwereld (herstel georiënteerd) een grote kans hebben om weer bij hun veerkracht te komen dan zij die dit niet kunnen.
Erkenning
Die erkenning kwam in deze sessie. Hij kon zeggen: “ik heb je diep gekwetst door je niet mee te nemen in mijn gevoelens voor die ander. En als ik eerlijk ben kan ik niet anders concluderen dan dat ik hiermee mezelf heb willen beschermen. Als ik het over kon doen zou ik het anders doen. Ik heb mezelf willen beschermen ten koste van jou. Ik ben hier niet trots op en schaam me zeer.”.
Ze kon het horen.
Daarmee waren ze er bij lange na nog niet, maar de basis was gelegd om beiden verantwoordelijkheid te laten nemen voor de ontspoorde relatie.
Want pas dan kunnen ze verder met hun leven. Want met alles wat je begrijpt kun je verder.