Vakantie, ontspanning… en dan gaat de telefoon
Eindelijk is het vakantie. Mijn campertje staat op een prachtige plek. Voor me staat een koud glas witte wijn en mijn stoel staat in de relaxstand. Het uitzicht is heerlijk rustgevend en op wat vogelgekwetter na is er stilte alom. Het vakantiegevoel krijgt eindelijk de kans om in zijn volheid in te dalen, als mijn telefoon gaat.
Even heb ik de neiging de doordringende beltoon te negeren, maar ik zie op mijn scherm wie er belt: Elsa.
Negeren is sowieso niet een stijl die bij mij past. Daarbij weten mijn cliënten dat ze mij altijd mogen bellen of appen, zelfs in mijn vakantie. Daar kun je natuurlijk verschillend over denken, maar voor mij werkt dit om diverse redenen het beste. Voor de meeste cliënten fungeert dit als een onzichtbaar valnet tijdens mijn afwezigheid. Opmerkelijk genoeg wordt hier zelden gebruik van gemaakt. De wetenschap dat ze een beroep op mij kunnen doen, blijkt vaak al voldoende om er geen gebruik van te maken.
Vakantierelatiecrisis aan de lijn
Afijn, Elsa belt en razendsnel schakelt mijn brein over van vakantiemodus naar mijn therapeutische houding. Hoewel het een serieuze afspraak is binnen de SCHIPaanpak dat er geen individuele contacten zijn (alle gesprekken vinden nadrukkelijk gezamenlijk plaats), besluit ik toch de telefoon op te nemen.
Elsa brandt direct los in een niet-aflatende woordenstroom. Direct wordt duidelijk dat David op de speaker meeluistert, dus aanwezig is.
Relatietherapie vóór de vakantie
Vol goede moed waren ze, samen met hun twee kinderen Nora (6) en Willem (4), vertrokken naar de camping in de Franse Alpen. Vlak voor hun vakantie waren ze gestart met de SCHIPaanpak. De intake was afgerond en de eerste sessie van fase 1 had plaatsgevonden. Dit is de fase waarin onder andere duidelijk wordt waar de relatie is gaan ‘schuiven’.
Elsa en David hebben lang getwijfeld of ze wel of niet in relatietherapie zouden gaan. Uiteindelijk hebben ze de knoop doorgehakt en hun best gedaan om voor de vakantie nog twee sessies te plannen. Ik heb het niet hardop uitgesproken, maar wel gedacht dat het effectiever was geweest als ze een paar maanden eerder deze stap hadden gezet. Uit ervaring weet ik dat vakanties met een relatie ‘in slecht weer’ een hoog risico met zich meebrengen.
Van romantiek naar verwijdering
Uit Elsa’s verhaal werd duidelijk dat het al snel na aankomst misging. Waar Elsa er alles aan deed om de romantiek terug te vinden, trok David zich steeds vaker terug. Haar pogingen om met kaarsjes, wijn en ‘goede gesprekken’ de connectie te herstellen, mislukten op alle fronten. David zat voor de tent met zijn koptelefoon op en las boek na boek. Hij straalde aan alle kanten uit niet beschikbaar te zijn voor romantisch contact.
Overdag was het nog redelijk gezellig als ze met de kinderen leuke dingen deden, maar zodra Nora en Willem op bed lagen, daalde de spanning weer neer. In de laatste week kwam het tot een fikse uitbarsting, hoorbaar voor de hele camping. Uit schaamte vertrokken ze de volgende ochtend vroeg naar een andere camping. Daar hadden ze diezelfde avond voor het eerst sinds weken een constructief gesprek, waarin David uitlegde hoe moedeloos hij zich voelde en hoe weinig hoop hij had op herstel.
Confronterende inzichten
David twijfelde ernstig of hij wel verder wilde met Elsa. Haar pogingen om de sfeer terug te brengen, hadden bij hem juist irritatie opgeroepen. Voor hem was het nagenoeg een gepasseerd station. Al zijn inspanningen van de laatste jaren om Elsa te bewegen minder hard te werken en meer tijd vrij te maken, waren op niets uitgelopen.
Elsa daarentegen realiseerde zich dat zij slordig met haar relatie was omgesprongen. Haar bijdrage aan hun ‘relatiekluis’ was minimaal geweest, haar ‘opnames’ des te groter. Te lang had ze gedacht voldoende krediet te hebben opgebouwd om zich volledig op haar eigen ambities te richten. Deze disbalans had geleid tot hun huidige noodlijdende relatie. Tijdens de vakantie, waarin het gewone leven tot stilstand kwam, werd dat pijnlijk zichtbaar. Nu staan ze aan weerszijden van het diepe zwarte gat van hun relatie, zonder zicht op een brug naar elkaar.
Vakantie en relatieproblemen: psycho-educatie
Hun situatie is een veelvoorkomend fenomeen: de vakantierelatiecrisis. Juist wanneer de dagelijkse beslommeringen wegvallen en de blik weer op elkaar gericht wordt, blijkt soms dat er ‘ruis op de lijn’ is gekomen en de verbinding verbroken is.
De verwachting dat een vakantie alles weer recht kan trekken, blijkt vaak een illusie. Vanuit moedeloosheid en teleurstelling besluiten stellen soms direct te scheiden. Mijn ervaring is dat dit besluit na de vakantie vaak onnodig en voorbarig is. Je kunt er ook positief naar kijken: zien dat er werk aan de winkel is. Scheiden kan altijd nog.
Terug naar verbinding
Het is stil aan de andere kant van de lijn. Ik realiseer me dat Elsa en David voorlopig met ‘de gebakken peren’ zitten. Gelukkig kan ik ze wat moed inspreken en direct na mijn vakantie een sessie plannen. Mijn wijn is ondertussen lauw, maar dat maakt niet uit. Er staat nog genoeg koud in de koelkast — en als Elsa en David hierna hun glas weer iets minder halfleeg zien, was het dat meer dan waard.