Ken je dat? Je weet zeker dat je partner boos is. Je voelt het gewoon. Dus reageer je daarop. Zonder te vragen of het wel klopt.
Welkom in de wereld van assumpties. Of zoals wij het in onze podcast noemden die we over dit onderwerp opnamen: het fenomeen waar menig relatie op vastloopt, zonder dat je doorhebt wat er eigenlijk gebeurt.
Wat zijn assumpties eigenlijk
Assumptie klinkt als iets lekkers, een soort dessert misschien. Maar het is eigenlijk een chiquer woord voor aanname. Je denkt op basis van een inwendig gevoel of diepe overtuiging zeker te weten wat die ander denkt en voelt. En daar ga je dan naar handelen. Zonder het te checken.
Heel herkenbaar dit fenomeen. En ik ben bang dat het veel vaker voorkomt dan we ons realiseren. Vooral in relaties waar je elkaar al langer kent, sluipt dit er zo maar in.
Ook tussen ouders en kinderen zie je dit. Vooral in de puberteit: ik ken je toch, ik weet toch wat je denkt. En dat kind sluit zich af want die denkt: je hebt geen idee, ik ben geen kind meer.
Wanneer assumpties gevaarlijk worden
Het wordt pas echt problematisch als die aannames worden geponeerd als vaststaande feiten waar geen speld meer tussen te krijgen is. Dat is niet bevorderlijk voor een effectieve communicatie en zeker niet voor een succesvolle relatie.
Daar ontspoort menig relatie zonder dat je ziet wat de reden daarvan is, omdat het fenomeen niet herkend wordt. En het effect daarvan is niet te onderschatten. Mensen voelen zich niet gehoord en begrepen door de ander en gaan zich verschuilen achter hun verdedigingslinies. En voor de duidelijkheid: dat doen ze dus beiden.
Ik moet opeens denken aan wat ik mensen vaak hoor zeggen: hij hoeft me niets te zeggen want ik weet allang hoe hij zich voelt, misschien zelfs beter dan hij zelf weet. Voorheen dacht ik eerlijk gezegd: o wat fijn dat je die ander als het ware kunt lezen. Bijna een steek van jaloersheid want wie wil dat nu niet, dat jouw partner precies aanvoelt wat jij nodig hebt.
Maar naarmate ik ouder word en zie wat er allemaal kan ontsporen door die assumpties, krijg ik er vaker een soort geïrriteerd gevoel van als ik dit mensen hoor zeggen. Nog sterker: mijn alarmbellen slaan direct aan.
Een voorbeeld uit de praktijk
Saar en Willem, 25 jaar getrouwd. Geen slecht huwelijk maar desondanks wordt Willem verliefd op Roos. Ze melden zich aan voor de SCHIPaanpak met de vaste intentie om op een respectvolle en zorgvuldige manier hun relatie af te hechten.
Voor zover alles goed, want dit soort stellen maken we helaas niet vaak mee in onze praktijk.
Saar neemt gedurende de scheidingsprocedure haar intrek in het huis van vrienden die een wereldreis maken en alles lijkt in harmonie te verlopen.
Maar dan stagneert het proces. Saar zet haar hakken in het zand en lijkt de boel te traineren. Ze is terughoudend, formuleert weifelend en is weinig coöperatief. De gemoederen lopen steeds meer op.
Uiteindelijk kwam de vraag: wat is hier aanwezig maar mag er niet zijn?
Wat bleek: Saar was ervan overtuigd dat Willem binnenkort zou gaan samenwonen met die Roos in háár huis, dat Roos in háár keuken aan háár spullen zou zitten. Die gedachte hield haar zo in haar greep dat het haar totaal blokkeerde om een volgende stap te zetten.
De functie van assumpties
Het heeft ook een functie en dat maakt dat het soms moeilijk is om jouw assumpties los te laten.
Wat bedoel ik daarmee? Zolang je blijft hangen in je eigen assumpties omdat je denkt, of liever gezegd jezelf voorhoudt dat je het zeker weet, hoef je jezelf en de ander geen lastige vragen te stellen. Je kunt achter je verdedigingslinie blijven zitten.
Want stel je twijfelt aan je eigen perceptie en onderzoekt of jouw aanname klopt, dan loop je ook de kans dat je iets hoort wat consequenties heeft. En dat kan het ook lastig maken.
Wat niet weet wat niet deert, zeggen we dan. Maar daar word ik super onrustig van. Ik wil juist alles weten. En in ons werk komen we daar al helemaal niet mee weg. Daar zullen we juist op zoek moeten naar die assumpties en de effecten daarvan.
Wat kun je ermee
Je kunt onmogelijk alles wat je veronderstelt hoe je partner zou kunnen reageren gaan checken. Je zou er enorm door gefrustreerd kunnen raken als je alles zou gaan checken.
Maar volgens mij weet iedereen precies over welke situaties we het hier hebben. Dat zijn situaties waar het ertoe doet.
Dat zijn die momenten dat je ergens over loopt te tobben en je jezelf de vraag kunt stellen: Hoe waar is het wat ik denk en zou het ook anders kunnen zijn? Om vervolgens aan je partner te vragen of je veronderstelling klopt.
Ik neem me zelf in ieder geval voor er de komende tijd in ieder geval wat meer bewust van te zijn.
En jij? Herken je dit? Loop jij ook wel eens vast in je eigen assumpties? Laat het ons weten.