Niemand kijkt ervan op als je twee keer per jaar met je auto naar de garage gaat.
Sterker nog: we vinden het verstandig. Normaal zelfs.
Je wacht niet tot je motor vastloopt op de snelweg.
Je wacht niet tot er rook onder de motorkap vandaan komt.
Je laat onderhoud plegen voordat het misgaat (mag ik hopen).
Maar gek genoeg doen we dat met relaties vaak precies andersom.
We rijden door terwijl er al maanden een lampje brandt, negeren vreemde geluiden. Wimpelen signalen af met: “het gaat wel weer over.”
En pas wanneer de relatie bijna ‘dood’ is, zoeken we hulp.
Terwijl relaties misschien wel het belangrijkste voertuig zijn waarin we ons leven afleggen.
Relatietherapie voor iedereen
Alweer enige tijd geleden ontstond op LinkedIn discussie over het idee om relatietherapie toegankelijker te maken voor stellen die vastlopen. Waarom zouden wij daar als maatschappij aan meebetalen, was de vraag. Tineke en Leoniek hebben daar ook een podcast over opgenomen, omdat wij dat een heel belangrijke vraag vinden.
Maar misschien moeten we de tegenvraag stellen:
Wat kosten relatieproblemen
Wat kost het ons wanneer we het níét doen? Vanochtend nog een stel aan de telefoon die overwegen relatietherapie te doen. Ook zij hadden het bedacht: we kunnen ook ‘niets’ doen, zo doormodderen, maar waar gaat het dan naar toe?
Want relatieproblemen blijven zelden beperkt tot twee volwassenen. Zeker niet wanneer er kinderen zijn. Spanningen sijpelen door in gezinnen, scholen, werk, gezondheid en uiteindelijk ook in de hulpverlening. De impact van een destructieve relatie of vechtscheiding reikt vaak veel verder dan we op het eerste gezicht zien.
En toch hangt er nog altijd iets ongemakkelijks rondom relatietherapie.
Hulp zoeken is gefaald hebben
Alsof hulp zoeken betekent dat je relatie gefaald heeft. Alsof je pas mag aankloppen wanneer alles al in puin ligt.
Terwijl het misschien juist getuigt van verantwoordelijkheid.
Net zoals je een auto onderhoudt omdat je er nog jarenlang veilig mee wilt rijden.
Relaties vragen aandacht. Afstemming. Onderhoud. Soms een nieuwe blik onder de motorkap. Niet omdat je gefaald hebt, of het zelf niet kan, maar omdat verbinding tussen mensen nu eenmaal ingewikkeld is. Liefde alleen voorkomt geen misverstanden, oude pijn of verwijdering. Als dat zo was, dan ging (bijna) niemand meer scheiden. Want liefde is er wel.
Binnen de SCHIPaanpak zien we vaak dat stellen pas veel te laat hulp zoeken. Wanneer verwijten zich al hebben vastgezet. Wanneer partners elkaar vooral nog zien als tegenstander. En toch gebeurt er iets bijzonders wanneer mensen weer leren kijken naar wat er onder het conflict zit.
Onder de ijsberg
Want onder boosheid zit vaak verdriet. Onder verwijdering zit vaak gemis. Onder strijd zit meestal een verlangen om gezien en begrepen te worden.
Soms vinden stellen elkaar opnieuw terug. Soms besluiten ze alsnog uit elkaar te gaan. Soms vinden ze elkaar terug zelfs nadat ze uit elkaar zijn.
Wat de uitkomst ook is: je relatie onderzoeken met een derde erbij, het liefst een professional, maakt een wereld van verschil.
Zo was er een stel dat na het SCHIPtraject toch besloot te scheiden. Een half jaar later kwamen ze nog eens terug. Niet omdat het misging, maar om nog even samen terug te kijken. Wat opviel was de rust tussen hen. Het respect. Ze begrepen elkaar beter. Niet alles was opgelost, maar de strijd was verdwenen.
Stel je eens voor dat dit anders was afgelopen.
Een jarenlange vechtscheiding. Kinderen ertussen. Advocaten. Beschadigde relaties. Emotionele uitputting.
Die maatschappelijke kosten zijn nauwelijks te berekenen. De emotionele schade al helemaal niet.
Relatietherapie als preventie
Misschien moeten we daarom anders gaan kijken naar relatietherapie. Niet als luxeproduct voor mensen met geld. Maar als preventie. Als investering in gezonde gezinnen, emotionele veiligheid en menselijke verbinding.
Want uiteindelijk is een relatie misschien wel precies als een auto.
Je hoeft niet te wachten tot hij total loss is voordat je besluit er aandacht aan te besteden.