In de top drie van de grootste ergernissen die vrouwen veelal uitspreken over mannen staat het ‘feit’ dat mannen weinig of geen vragen stellen. Niet in de laatste plaats omdat ik zelf een vrouw ben, herken ik mij in deze veelgehoorde ‘klacht’.
Ervaringen uit het dagelijks leven
Hoe vaak ik op menig feest of andere bijeenkomsten na afloop alles weet over zijn kinderen, vakanties of zijn geslaagde carrière en visie op de huidige politieke ontwikkelingen, maar heeft mijn interessante gesprekspartner mij nog niet de meest simpele vraag weten te stellen zoals bijvoorbeeld: “Waar kom jij vandaan?”
Als ik in een goede bui ben wil ik op de valreep nog wel eens vragen of hij wellicht nog iets aan mij zou willen vragen. Dit genereert doorgaans een dusdanige verwarde reactie dat ik mijn niet te onderdrukken opvoedkundige neiging dan maar acuut beëindig. Er rest mij slechts een conclusie: onbegonnen werk en snel richting exit.
Waarom mannen geen vragen stellen in relaties
Een goed voorbeeld van dit mannelijke ongemak werd weer eens pijnlijk duidelijk in het populaire tv-programma B&B Vol Liefde. Ondanks dat de vrouwelijke B&B-eigenaren hun mannelijke liefdeskandidaten herhaaldelijk vroegen om meer interesse in hen te tonen, miste de feedback volledig zijn doel.
De boodschap dat ze uiteindelijk ‘naar huis werden gestuurd’ werd vervolgens met veel ongeloof aangehoord. De kijker zag de bui al van verre hangen, maar voor de desbetreffende man kwam het aan als de spreekwoordelijke donderslag bij heldere hemel.
Casus: Dorien en John
Ze zijn acht jaar samen geweest, Dorien (36) en John (35). De koek was volledig op, vertelt Dorien. De laatste drie jaar van hun huwelijk leefden ze ‘als broer en zus’.
Dorien vertelt hoe wanhopig ze werd van al haar pogingen John beter te begrijpen. Wat vond hij bijvoorbeeld van deze ontstane situatie, wat zou hij van haar willen weten? Naarmate ze, keer op keer, bot ving, werd haar kritiek feller. Dat resulteerde in een zich steeds meer terugtrekkende John.
Voor John was het stellen van geen vragen vele malen aantrekkelijker dan het risico te lopen het verkeerde te doen. De toegang tot zijn binnenwereld was volledig afgesloten. Tijdens de SCHIPaanpak werd voor beiden duidelijk hoe hun dynamiek geleid had tot deze breuk.
Onderzoek: verschillen tussen mannen en vrouwen
Socioloog Pamela Fishman van de Universiteit van Californië bestudeerde man/vrouw-koppels en ontdekte dat vrouwen drie keer zo veel vragen stelden als mannen. Deze vragen dienden vaak als pogingen om gesprekken op gang te brengen.
Taalwetenschapper Ingrid van Alphen benadrukt dat vrouwen in hun taalgedrag meer ondersteunend en op de ander gericht zijn. Ze zijn actiever in het in stand houden van gesprekken, vullen stiltes en geven kleine signalen zoals knikken en hummen.
Philip Huff stelt in Trouw: “Vrouwen willen gekend worden, maar willen mannen hen echt wel leren kennen? Door geen vragen te stellen als man hoeven we ons ook niet te verplaatsen in de ander. Dit vraagt namelijk om empathie, begrip, reflectie en verandering.”
De tragiek in relaties
Ik denk dat Philip Huff hier een punt heeft. Anderzijds ben ik van mening dat mannen net zo goed als vrouwen in de kern de behoefte aan verbinding voelen. Alleen de weg daar naartoe verloopt anders.
De tragiek in menige relatie, zoals ook in die van Dorien en John, is dat hierdoor de ander op afstand wordt gehouden. In de SCHIPaanpak gaan we minutieus door de (voorbije) relatie.
Mijn rol als therapeut is om steeds die vertaalslag te maken door te zoeken naar de ondertiteling van wederzijds gedrag en daar de gedeelde behoefte in te zoeken. Dorien en John zullen daar samen ook als ex-partners een weg in moeten vinden om als goede ‘partners in ouderschap’ samen te kunnen optrekken.