Wie zou niet eeuwig verliefd willen zijn en vooral ook willen blijven? De hoop dat aan verliefdheid nooit een eind komt viert hoogtij. Bewonderd en bewierookt te worden heeft een verslavende werking. Eenmaal beland op de gelukzalige wolk van verliefdheid lijkt alles goud te kleuren. Verliefdheid genereert een ongelooflijke hoeveelheid aan energie waardoor je bergen kunt verzetten.
Verliefdheid eindigt
Helaas komt zelfs aan de opperste verliefdheid eens een eind. Dat is de fase waarin we weer onze gewone vertrouwde normale zelf worden. Het is tevens de fase waarin niet alleen onze mooie eigenschappen, maar ook de minder leuke kanten zichtbaar worden.
Daarbij kan het leven soms een onverwachte wending nemen. Onzichtbaar maar onvermijdelijk zijn daar de tegenvallers, de voetangels en klemmen op het pad der liefde. Hoe was het ook alweer? In voor- en tegenspoed zullen we elkaar liefhebben?
Verlies leidt tot kwetsbaarheid
Ongewenste situaties waar men zich toe zal moeten verhouden, zoals bijvoorbeeld verlies, leiden tot verhoogde kwetsbaarheid. In de chaos van het verlies, waarin het zelfvertrouwen wankelt, heb je je partner extra nodig. Je zou zelfs kunnen stellen dat ‘de proeve van bekwaamheid’ pas dan echt aan de orde is. Vragen zoals: “Is mijn partner emotioneel beschikbaar, blijft hij overeind als ik een beroep op hem doe?” En onlosmakend hieraan verbonden is altijd die onderliggende angst om tekort te schieten en verlaten te worden.
Binnen veilige relaties kunnen partners bij elkaar ‘schuilen’ en werkt kwetsbaarheid juist verbindend. In relaties waar men elkaar is kwijtgeraakt en waar verwijten en boosheid het gevoel van veiligheid hebben verdrongen lukt dit niet meer.
Partners kunnen elkaar niet meer vinden
Anne en Peter hebben de afgelopen jaren veel verliezen meegemaakt. De ouders van Anne zijn overleden ten gevolge van een auto-ongeluk en kort daarna haar oudste zus aan borstkanker. Anne weet zich veelal geen raad met haar verdriet. Iedere dag is een gevecht hoe ze de dag moet doorkomen. Het gemis is ontzettend groot en de toekomst voelt als een groot zwart gat. Ze probeert er met Peter over te praten, maar hij lijkt haar niet te begrijpen. Zijn reactie is meestal: “Je zult toch verder moeten want het leven gaat wel door”.
Anne en Peter hebben zich verstopt in de loopgraven van hun relatie. Hun behoefte aan steun, liefde en verbinding is niet verdwenen maar vertaalt zich in het gooien met munitie. Mocht er soms wel een sprankje verlangen naar connectie doorsiepelen, dan wordt dat rigoureus met harde woorden neergesabeld.
Ik doe het nooit goed
Ook vandaag wordt dit weer zo pijnlijk zichtbaar in mijn behandelkamer wanneer Peter zegt: ”ik doe niets anders dan proberen jou te begrijpen maar het is nooit goed, wat ik ook doe of wat ik ook zeg”
Anne haalt uit: ”hoezo doe jij ook maar enigszins je best mij te begrijpen? Als ik je probeer uit te leggen waar ik last van heb loop je altijd de kamer uit”
De toon is weer gezet.
Het effect hiervan is dat beiden zich eenzaam, niet begrepen en ellendig voelen, maar dat niet van elkaar weten.
Bespreek behoeftes
De dikke lucht tussen beiden is voelbaar en de oplossing lijkt ver weg. Het is aan mij om deze dynamiek te duiden waardoor ze elkaar beter gaan begrijpen. Wat is daarvoor nodig? Het zou helpend zijn als ze aan elkaar zouden kunnen uitleggen waar ze behoefte aan hebben of waar ze bang voor zijn.
Als Peter zou kunnen horen dat in het verwijt van Anne naar hem haar verlangen leeft om hem dichter bij zich te voelen en Anne zou weten dat de angst van Peter het niet goed te doen hem ‘op een lopen’ doet zetten, zou dat een eerste stap naar begrip en erkenning kunnen zijn.
Het achterste van je tong laten zien
In fase 3 Helpend Horen van de SCHIPaanpak gaan de (ex)partners elkaar helpen af te dalen naar hun diepste verlangens, angsten en behoeften. Wat willen ze hun (ex)partner nog vragen of misschien zeggen? Op het eerste gezicht lijkt dit niet zo moeilijk. Wanneer echter de veiligheid ver te zoeken is, is er lef voor nodig om het allerachterste van de tong aan elkaar te tonen. Peter en Anne hebben de afgelopen tijd nogal wat negatieve ervaringen opgedaan op dit terrein. Het risico op afwijzing is dermate groot dat ze met grote omtrekkende bewegingen hebben geprobeerd hun behoefte aan erkenning toch te verwezenlijken. Dat bleek een heilloze exercitie te zijn, welke gepaard ging met verwijten, boosheid, terugtrekken, vermijden en een intens gevoel van eenzaamheid. Vanuit hun beider gevoel van machteloosheid, het niet meer weten hoe ze elkaar konden bereiken, viel het woord scheiding.
SCHIPaanpak gaat met een stofkam door de relatie
Dat resulteerde in een schok en het besef dat het de hoogste tijd was voor het inschakelen van professionele hulp. Met een stofkam zijn we, in de vorige fases, door hun relatie gegaan. Veel aandacht hebben we besteed aan hun verliezen en de daaruit voortvloeiende conflicten. Dit heeft al veel mooie inzichten opgeleverd. Nu is het echter tijd om de laatste angels eruit te halen.
Mijn onderbuikgevoel zegt dat het goed gaat komen met dit stel. Het feit dat ze al zijn aangeland in fase 3 is meestal een goed voorteken op een succesvol af te ronden SCHIPtraject.
Wanneer ik ze een hand geef bij het weggaan zeg ik; ”Houd moed”.