De afspraak tussen Laura en haar vriendin eindigt onverhoopt eerder dan gepland. Haar vriendin voelt zich niet lekker. Thuisgekomen treft Laura een donker huis aan waar slechts alleen licht brandt op de studeerkamer van Erik.
Ze loopt naar boven en opent de deur van zijn kamer.
Seks op z’n retour
Verbijsterd staart Laura naar het tafereel wat zich voor haar ogen voltrekt. Erik zit met zijn broek open masturberend voor zijn computer. In een spilt second valt het kwartje op een niet te missen plek. Dat was dus het onbestemde gevoel van de laatste tijd waarin de seks tussen hen op zijn retour was en waarbij iedere poging van haar kant om daarover in gesprek te raken door Erik, uit de weg werd gegaan.
Spanningsregulator
Erik is zichtbaar geschrokken en stamelt nog iets in de trant dat het niets met haar te maken heeft maar ondertussen is duidelijk dat de rapen meer dan gaar zijn. Ze gaan in gesprek en Erik hoopt met open kaart te spelen, de situatie te kunnen redden. Hij vertelt dat hij dit al maanden doet, hij heeft gemerkt dat hij daarmee van de spanning af kan komen, die zijn werk op dit moment oplevert. Het helpt echter niet.
Tot zover de situatie die zich heeft afgespeeld.
De scheiding is aangevraagd
Ze zitten tegenover mij: Laura en Erik. Laura is dermate diep gekwetst dat zij de scheiding heeft aangevraagd. Ze toont zich vastberaden in haar besluit. Ze heeft voor de SCHIPaanpak gekozen om zo goed mogelijk uit elkaar te gaan. Erik verzet zich echter met hand en tand tegen deze scheiding.
Hij zit verslagen onderuitgezakt tegenover mij waarbij de paniek uit zijn ogen spuit.
Pornoverslaving
Het is tijd voor psycho-educatie. Ik steek van wal: ”De laatste jaren kom ik het veelvuldig tegen in mijn praktijk. Mannen, het zijn bijna altijd mannen, die soms een jarenlang durende pornoverslaving hebben ontwikkeld. De seks tussen de partners staat op een heel laag pitje of is soms geheel verdwenen. De ontgoocheling is daardoor extra groot wanneer de partner de verslaving ontdekt. Zij voelt zich hierdoor dubbel ontkend en afgewezen. De impact die dit heeft op de relatie is vele malen groter dan op het eerste gezicht waarneembaar is.
Vat van zelfwaardering
Gertjan van Zessen, seksuoloog, heeft vanuit zijn jarenlange ervaring met seksverslaafden een eigen unieke aanpak ontwikkeld: de methodiek ‘Het vat van Zelfwaardering’. Hij zegt dat het in de kern geen verslaving is die over seks gaat maar dat de seks gebruikt wordt als troost voor onderliggende problemen en depressiviteit. Mannen die onveilig zijn gehecht hebben niet geleerd om over hun gevoelens te praten en gebruiken seks om zich beter te voelen. Ze liegen vaak ook over andere dingen.
Zorg voor jezelf, je partner en de relatie
Door beter voor zichzelf, hun partner en voor de relatie te zorgen, neem de behoefte om naar porno te kijken af. De methodiek van het Vat van Zelfwaardering genereert de transitie van zelfbestraffing naar zelfbeloning. In plaats van het destructief omgaan met onlustgevoelens door veelvuldig in het geheim naar porno te kijken, wordt op een positievere manier gehoor gegeven aan depressiviteit. Dit gebeurt door erover te praten, iets leuks te ondernemen met de partner, bloemen te kopen enz. Dit draagt bij aan een beter zelfbeeld en verbinding met de partner.”
Ondertussen zie ik Erik instemmend knikken en zit hij zelfs wat rechterop. Ik maak hieruit op dat hij zich herkent in mijn geschetste profielschets. Als ik hem daarnaar vraag klopt mijn waarneming.
Het is tijd om met mijn psycho-educatie ook aandacht te schenken aan zijn partner Laura.
“Vrouwen beseffen veelal best dat het leuk is om naar porno te kijken maar dat hij erover liegt waardoor ze buitengesloten wordt, is wat zo raakt en zeer doet. Het idee dat je man alleen op de bank zit en een eigen leven heeft waar jij geen deel van uitmaakt raakt in de kern. Het kan voelen als een diskwalificatie voor datgene wat jij te bieden hebt. Natuurlijk is openheid hierover lastig en haalt misschien zelfs de kik ervan af, maar het is wel beter voor de relatie.
Geheimen binnen relaties
Geheimen binnen relaties corrumperen als het ware. Als je niet eerlijk bent over het een kun je ook niet eerlijk zijn over het andere. Je kunt je partner ter nauwernood recht in de ogen kijken. De ander voelt dat er wat is maar kan de vinger er niet opleggen. Deze terughoudendheid genereert verwijdering en afstand. Gertjan van Zessen zegt dan ook dat de pijn die is aangericht bij de bedrogen partner, heel groot is. Deze heeft het vaak veel zwaarder dan de pornoverslaafde.”
Mijn eigen kompas
Deze analyse komt aan bij Laura. “Precies zo voelt het bij mij, ik voel me verraden en twijfel aan alles waarvan ik dacht zeker te kunnen zijn binnen onze relatie. Ik kan niet meer vertrouwen op mijn eigen kompas. Mijn eigen huis is besmet en voelt niet meer veilig. Ik walg van Erik en vraag me de hele dag af wat weet ik nog meer niet, wat is waar en wat niet?”
Ik zeg dat deze gedachte volkomen normaal is. De chaos is even niet te overzien. Daarom is het van essentieel belang dat alles boven tafel komt. Niets is schadelijker in dit proces dan dat er steeds een nieuw feit wordt onthuld. De angel moet er volledig uit.
Houvast is zoek
Ik licht het toe: “Jullie zijn beiden op dit moment stuurloos. Het vertrouwde houvast is zoek, het gevoel van eigenwaarde beschadigd, het veronderstelde rechtvaardigheidsgevoel wankelt en hoe het toekomstperspectief eruit gaat zien is onduidelijk.
Ik denk zeker te weten dat de inzet van de SCHIPaanpak effectief zal zijn.
De prangende vraag is wat heeft gemaakt dat dit heeft kunnen gebeuren en wat hebben jullie daar beiden in te doen op dit moment? Zouden jullie daar de komende week eens over willen nadenken? We gaan in de SCHIPaanpak met de stofkam door jullie relatie waarbij op dit moment de uitkomst ongewis is.”
Hoe nu verder
Tot slot geef ik ze de informatie over het “Vat van Zelfwaardering” mee met de opdracht dit te lezen. Ik realiseer me dat ik niet geheel conform de SCHIPaanpak te werk ga. Hierin krijgen de (ex)partners pas na Fase 1 voorbereidende opdrachten. Gezien de crisis waarin Laura en Erik zich bevinden vind ik het geïndiceerd om door middel van deze opdracht alvast enigszins houvast te creëren binnen de ontstane chaos.
Ik kijk ze na als ze mijn praktijk uitlopen. Dit wordt een pittig traject waarbij het niet zeker is of de relatie overeind blijft. De volgende afspraak staat echter gepland. Hoop doet gelukkig nog steeds leven. Ik hoop hartgrondig met ze mee.