En besloten bij elkaar te blijven.
Een van onze behandelaren kwam vorige week met dit nieuws: het stel dat zij begeleidde naar een goede scheiding, heeft besloten toch bij elkaar te blijven.
Een voicemail op vrijdag. Zij had een cursusdag en nam de telefoon niet op. Later die dag luisterde ze het bericht af: meneer aan de lijn, met de mededeling dat zij samen besloten hadden verder te gaan met elkaar.
En dat na een traject waarin alles gericht was op uit elkaar gaan. Netjes. Zorgvuldig. Met de kinderen in het vizier.
Waar begin je als je gaat scheiden
Ze kwamen binnen zoals zoveel stellen binnenkomen: met het besluit om te scheiden en de wens om dat goed te doen. Geen modderpoel, geen advocaten die brieven heen en weer sturen, geen kinderen die tussen twee kampen in komen te staan. Een goede scheiding.
Dat is een mooi voornemen. Maar iedereen die met scheidende stellen werkt, weet hoe snel zo’n voornemen sneuvelt. Want onder dat nette besluit ligt van alles. Teleurstelling. Wat er níet gezegd is, soms jarenlang. Het beeld dat je had van je leven samen en dat nu weg is.
Fase drie duurde lang, en dat had een reden
De behandelaar merkte al vroeg dat er nogal wat onder de oppervlakte zat. In fase drie van de SCHIPaanpak komt dat aan bod: het verhaal achter het verhaal, de erkenning die je zo nodig hebt en dit kan allemaal pas als er aandacht is geweest voor het verlies onder het conflict.
En dat kwam er niet zomaar uit.
Niet alles kwam boven water in één gesprek. Het ging beetje bij beetje. Ze heeft er de tijd voor genomen, veel meer tijd dan gepland, omdat ze voelde dat er nog lagen waren die niet aangeraakt waren.
Wat ik ook weer zo bijzonder vond aan wat zij vertelde: die openheid werd van beide kanten erg gewaardeerd. Hoe pijnlijk het soms ook was. Want het dééd pijn, wat daar op tafel kwam. En tegelijk was er iets van: fijn dat dit eindelijk gezegd wordt. Fijn dat ik dit eindelijk hoor. En dát is wat we (bijna) altijd horen: “eindelijk hebben we het gesprek dat we jaren eerder hadden moeten hebben”.
Midden augustus was die fase klaar. De behandelaar mailde hun de voorbereiding voor fase vier en ging zelf een paar weken uit de lucht vanwege vakantie. Maandag zouden ze elkaar weer zien.
Zover kwam het niet. Vrijdag was er die voicemail.
Het gaat nooit over de scheiding
Wat er in die weken gebeurde weten we niet precies. Wat we wel weten is wat eraan voorafging: twee mensen die elkaar eindelijk hoorden. Die hun eigen pijn benoemden en die van de ander aanhoorden zonder meteen terug te slaan.
De SCHIPaanpak kijkt naar conflict bij relatieproblemen en scheiding als een vorm van verlies. Niet het conflict is het probleem, het conflict is wat je ziet. Eronder zit rouw die nooit uitgesproken is. Via de fases van de SCHIPaanpak met daarin het HART-model, bewegen we van harde emoties naar zachte emoties: van verwijt naar verdriet, van boosheid naar gemis.
En als dat gebeurt, verandert er iets wezenlijks tussen twee mensen. Ze kunnen weer verbinden.
Soms betekent die verbinding dat ze goed uit elkaar gaan en samen ouders blijven. Soms betekent het dit.
Dit is geen eenmalige gebeurtenis
Ik vertel dit verhaal niet omdat het zo bijzonder is. Ik vertel het omdat het vaker gebeurt dan je denkt.
Behandelaren melden dit met enige regelmaat: een stel dat kwam om de scheiding te begeleiden en dat onderweg ontdekt dat er nog iets te redden valt. Niet omdat wij daarop sturen, dat doen we nadrukkelijk niet. Wel omdat we iets doen wat zelden gebeurt in een scheidingstraject: we maken ruimte voor het onbesproken verlies.
Zolang je inzet op betere communicatie en op afspraken over de kinderen, blijf je aan de buitenkant werken. Het conflict blijft voorliggend. Advocaten en mediators komen niet toe aan het afwikkelen, omdat er telkens weer iets tussen komt wat niemand benoemt.
Zodra de rouw op tafel komt, gebeurt er iets anders.
De onmacht waar jij tegenaan loopt
Misschien herken je die onmacht. Twee mensen tegenover je, die over en door elkaar heen praten, en jij die denkt: wat moet ik hier nou mee. Je probeert af te koelen, je probeert de kinderen erbij te halen, en je merkt dat je vooral aan het pappen bent.
Wat je mist is geen empathie. Die heb je. Wat je mist is een structuur die je laat zien waar je moet kijken en in welke volgorde.
Een van de cursisten zei het zo: de kinderen even niet centraal zetten was doodeng, maar uiteindelijk zo waardevol. Je kunt niet bouwen aan goed ouderschap als deze ouders hun eigen rouw nog niet hebben verwerkt als partners.
Daar gaat het over. Onder de oppervlakte kijken, ook als dat langer duurt dan je had gedacht. Ook als het beetje bij beetje moet.
Op 28 september start de SCHIP Expert opleiding
Je kunt je deze week nog inschrijven. Je leert de vijf fasen van SCHIP uitvoeren en het HART-model toepassen, je oefent het in vier live-dagen en je gaat daarna met je eigen casussen aan de slag in de online werkgroepen. Natuurlijk nadat je eerst de online SCHIPbasistraining hebt gevolgd.
Lees je dit pas na deze datum? Geen nood: over een halfjaar is er weer een mogelijkheid. Je kunt altijd starten met de SCHIPbasistraining.